عبد الله الأنصاري الهروي ( خواجه عبد الله الأنصاري )

24

منازل السائرين ( شرح عبد الرزاق الكاشانى ) ( فارسى )

ثمّ إنى رتّبته لهم فصولا و أبوابا ، يغنى ذلك الترتيب عن التطويل المؤدّى إلى الملال ، و يكون مندوحة عن التسآل . فجعلته مائة مقام ، مقسومة على عشرة أقسام . من ترسيدم اگر شرح اين سخن ابى بكر كتانى را آغاز كنم كه : « ميان بنده و حق ، هزار مقام از نور و ظلمت است » سخن بر من و بر آنان [ - متقاضيان نوشتار ] طولانى شود . ازاين‌رو ، بناهاى آن مقامات [ و اصول و اركان آن ] را ذكر كردم ، كه همانها به تمام آنها اشارت ، و بر مرام و مقصود آنها دلالت دارد . [ از خداى متعال ] براى درخواست‌كنندگان اين نوشتار ، اميد صدق نيت دارم و اينكه گفتهء ابو عبيد بسرى كه « خداوند را بندگانى است كه به ايشان در آغازهايشان آنچه را در پايانهايشان است ، نشان مىدهد » دربارهء ايشان تحقق يابد . پس اين مكتوب را براى ايشان در ضمن چند فصل و چند باب مرتب ساختم . و اين چينش خاص مطالب ، از طولانى ساختن سخن ، كه ملال‌آور و كسل‌كننده است ، بىنياز مىسازد و [ در عين حال ] نقطهء ابهامى باقى نمىگذارد و از سؤال و پرسش كفايت مىكند . پس اين نوشته را درصد مقام تنظيم كردم ، كه در ده بخش جاى مىگيرد . و قد قال الجنيد : « قد ينقل العبد من حال إلى حال أرفع منها ، و قد بقى عليه من التى نقل عنها بقيّة ، فيشرف عليها من الحالة الثانية فيصلحها . » و عندى أنّ العبد لا يصحّ له مقام ، حتى يرتفع عنه ، ثمّ يشرف عليه ، فيصحّحه . جنيد مىگويد : « گاهى بنده از حالى به حال بالاترى منتقل مىشود و هنوز از حال نخست ، كه از آن گذشته است ، بقيتى مانده است . پس از حال دوم بر حال نخست اشراف مىيابد [ و از بالا بدان مىنگرد ] و آن را اصلاح [ و درست ] مىكند . [ جنيد اين امر را جايز و روا دانسته و آن را لازم و ضرورى نشمرده است ] اما نزد